Dwa zestawy przepisów, jeden produkt
Dyrektywa w sprawie bezpieczeństwa zabawek 2009/48/WE określa wymagania bezpieczeństwa zabawek: ocenę zgodności, oznakowanie CE, ostrzeżenia oraz obowiązki producentów, importerów i dystrybutorów. Rozporządzenie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (UE) 2023/988, znane jako GPSR, stosuje się od grudnia 2024 r. do produktów konsumenckich w UE. W przypadku zabawek GPSR wypełnia luki, których dyrektywa nie obejmuje, zwłaszcza w zakresie sprzedaży online, wypadków i wycofań.
Dla produktów niebędących zabawkami, takich jak plecaki dziecięce, portmonetki i torby plażowe, GPSR jest głównym aktem dotyczącym bezpieczeństwa. Dlatego przy każdym produkcie w sklepie pierwsze pytanie brzmi: czy to zabawka, czy nie? Pluszowe plecaki i portmonetki zaprojektowane do zabawy mogą być przypadkami granicznymi i sprawdzamy je indywidualnie.
Kto jest kim w łańcuchu dostaw
| Rola | Kto to zwykle jest | Główne obowiązki dotyczące zabawek |
|---|---|---|
| Producent | Fabryka lub Państwo, jeśli zabawka nosi Państwa markę | Ocena bezpieczeństwa, dokumentacja techniczna, deklaracja zgodności, oznakowanie CE, etykiety |
| Importer | Firma z UE, która jako pierwsza wprowadza zabawkę spoza UE | Sprawdzenie pracy producenta, podanie własnej nazwy i adresu, przechowywanie deklaracji, współpraca z organami |
| Dystrybutor | Sklepy i sprzedawcy internetowi kupujący od importera z UE | Sprawdzenie oznakowania CE, etykiet, ostrzeżeń i adresów; niesprzedawanie zabawek podejrzanych o to, że są niebezpieczne |
| Dostawca usług realizacji zamówień | Magazyny, które przechowują, pakują i wysyłają towar dla innych | Może być odpowiedzialnym podmiotem gospodarczym, gdy w UE nie ma innego |
| Internetowa platforma handlowa | Amazon, Allegro, eBay, Otto i inne | Udostępnianie pól na informacje o bezpieczeństwie, reagowanie na zgłoszenia i wycofania |
Produkt objęty unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym, taki jak zabawka, może zostać wprowadzony do obrotu tylko wtedy, gdy odpowiada za niego podmiot gospodarczy mający siedzibę w UE. Kto kupuje od fabryki spoza UE i sprzedaje pod własną marką, najprawdopodobniej sam jest tym podmiotem – albo jest nim jego importer.
Co musi zawierać internetowa oferta zabawki
GPSR wymaga, aby sprzedawcy na odległość wyraźnie podawali w ofercie, przed złożeniem zamówienia, określone informacje:
- nazwę producenta, zarejestrowaną nazwę handlową lub znak towarowy, adres pocztowy i elektroniczny;
- jeśli producent ma siedzibę poza UE – nazwę i dane kontaktowe osoby odpowiedzialnej w UE;
- informacje umożliwiające identyfikację produktu: zdjęcie, typ i inne oznaczenia;
- ostrzeżenia i informacje dotyczące bezpieczeństwa w języku kraju, w którym produkt jest oferowany.
W przypadku zabawek oznacza to, że klasyfikacja wiekowa i ostrzeżenia z pudełka, np. „Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniżej 36 miesięcy” ze wskazaniem zagrożenia, muszą znaleźć się w ofercie. To samo dotyczy szczególnych ostrzeżeń dla zabawek do wody, zabawek aktywności ruchowej i innych. Zdjęcie pudełka nie wystarczy, jeśli nie da się odczytać tekstu.
Co musi być na produkcie
Na zabawce lub jej opakowaniu nadal musi się znaleźć to, czego wymaga dyrektywa w sprawie bezpieczeństwa zabawek: oznakowanie CE, numer typu lub partii, nazwy i adresy producenta i importera oraz ostrzeżenia we właściwym języku. Dla produktów niebędących zabawkami, takich jak torby, oznakowanie określa GPSR: nazwa producenta, adres pocztowy i elektroniczny, identyfikator produktu i ewentualne ostrzeżenia. Dla klientów marki własnej przygotowujemy jeden blok graficzny, który obejmuje oba wymogi, i sprawdzamy go dla każdego kraju sprzedaży.
Wypadki, reklamacje i wycofania
GPSR wprowadza jaśniejsze obowiązki na wypadek problemów:
- Producenci muszą zapewnić konsumentom kanały zgłaszania problemów z bezpieczeństwem i muszą badać reklamacje.
- Jeśli produkt spowodował poważny wypadek, producent musi niezwłocznie powiadomić organy za pośrednictwem unijnego portalu Safety Business Gateway. Importerzy i dystrybutorzy, którzy dowiedzą się o takim wypadku, informują producenta, a w niektórych przypadkach sami dokonują zgłoszenia.
- O wycofaniu należy w miarę możliwości poinformować bezpośrednio konsumentów, których ono dotyczy, za pomocą jasnego zawiadomienia o wycofaniu, oferując co najmniej jeden środek naprawczy: naprawę, wymianę lub zwrot pieniędzy.
Warto prowadzić ewidencję sprzedaży i numerów partii, aby w razie potrzeby móc dotrzeć do klientów. Platformy przekażą informacje o wycofaniu, ale oczekują działania od sprzedawców.
Praktyka marketplace’ów
Marketplace’y dodały obowiązkowe pola dotyczące producenta, osoby odpowiedzialnej i informacji o bezpieczeństwie, a wiele z nich prosi o dokumenty na żądanie. W niektórych kategoriach wymagany jest raport z badań EN 71, deklaracja zgodności lub zdjęcia etykiet i ostrzeżeń. Przed wystawieniem produktu warto przygotować dla niego zestaw dokumentów:
- deklarację zgodności i raporty EN 71 dla zabawek;
- deklaracje REACH, jeśli wymaga ich materiał;
- zdjęcia etykiet i opakowań z oznakowaniem CE, ostrzeżeniami, adresami i numerem partii;
- tekst ostrzeżeń i informacji o bezpieczeństwie w każdym języku sprzedaży;
- dla produktów niebędących zabawkami – kartę informacji o bezpieczeństwie i, w razie potrzeby, dane oznakowania wyrobów tekstylnych.
Na stronie dla sprzedawców internetowych wyjaśniamy, jak dostarczamy te dokumenty z każdym zamówieniem.
Sprzedaż za granicę
Przy sprzedaży do kilku krajów UE z jednego magazynu należy sprawdzić język każdego ostrzeżenia oraz obowiązki EPR dotyczące opakowań, a w niektórych krajach także samych zabawek. Niemcy wymagają rejestracji opakowań, Francja ma systemy EPR dla opakowań i zabawek oraz logo Triman, Włochy mają przepisy o oznakowaniu opakowań, a Polska własny rejestr. Kto się rejestruje, zależy od tego, kto wprowadza towar do obrotu w danym kraju. Uwagi dotyczące poszczególnych krajów zawiera strona rynków.
Typowe błędy
- Wystawianie zabawki bez adresu importera na pudełku.
- Podawanie klasyfikacji wiekowej w tytule, ale bez ostrzeżenia ze wskazaniem zagrożenia.
- Jeden ogólny tekst oferty dla wszystkich krajów.
- Wystawianie toreb dziecięcych jako zabawek albo maskotek jako dekoracji, by ominąć przepisy. Ani jedno, ani drugie.
- Zmiana produktu lub dostawcy bez aktualizacji dokumentów.
Nasze stanowisko
Jesteśmy importerem z UE z siedzibą w Polsce. Na życzenie dostarczamy zabawki z raportami z badań EN 71 producenta, a dokumenty sprawdzamy przed wysyłką. Sprawdzamy klasyfikację wiekową i ostrzeżenia w języku każdego kraju sprzedaży oraz śledzimy przejście na nowe rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa zabawek przyjęte w 2025 r. Więcej na stronie bezpieczeństwa zabawek.
