Czym jest EN 71
EN 71 to seria norm europejskich dotyczących bezpieczeństwa zabawek. Są one zharmonizowane z dyrektywą w sprawie bezpieczeństwa zabawek 2009/48/WE, co oznacza, że zabawka spełniająca odpowiednie części jest uznawana za zgodną z odpowiadającymi im wymaganiami bezpieczeństwa dyrektywy. Norma nie jest certyfikatem ani znakiem. Raport z badań jest dowodem, że próbka zabawki spełniła wymagania określonych części w określonym dniu.
Ten dowód należy do dokumentacji technicznej producenta. Importer lub detalista wykorzystuje go do sprawdzenia, czy ocena zgodności została przeprowadzona. Nie wiesza się go na półce.
Części spotykane najczęściej
Seria składa się z kilku części. W asortymencie, który importujemy, w codziennych zakupach liczą się cztery:
| Część | Co obejmuje | Typowe zabawki |
|---|---|---|
| EN 71-1 | Właściwości mechaniczne i fizyczne: małe części, ostre krawędzie i szpice, wytrzymałość szwów, sznurki, stabilność, dostępne szczeliny | Praktycznie każda zabawka |
| EN 71-2 | Palność | Maskotki, kostiumy do przebierania, namioty i tipi do zabawy, zabawki z włosami |
| EN 71-3 | Migracja określonych pierwiastków z dostępnych materiałów | Zabawki malowane i powlekane, tworzywa sztuczne, masa plastyczna, kredki, tekstylia |
| EN 71-8 | Zabawki aktywności ruchowej do użytku domowego | Huśtawki, zjeżdżalnie, bujaki i podobne wyposażenie do zabawy w ogrodzie lub w domu |
Dla innych rodzajów produktów istnieją inne części. O tym, które części mają zastosowanie, decyduje ocena bezpieczeństwa producenta, a nie stała lista dla kategorii. W razie wątpliwości warto zapytać laboratorium lub nas.
EN 71-1 w praktyce
Tu wykrywa się najwięcej niezgodności. Laboratorium sprawdza, czy elementy mieszczą się w cylindrze do małych części, czy oczy i noski maskotek wytrzymują próby skręcania i rozciągania, czy szwy są trwałe i czy po próbach upadku i nadużycia nie powstają ostre krawędzie. Sprawdza też długość sznurków w zabawkach do ciągnięcia oraz klasyfikację wiekową w odniesieniu do konstrukcji. Zabawka przeznaczona dla dzieci poniżej 3 lat nie może mieć małych części ani przed tymi próbami, ani po nich.
EN 71-2 w praktyce
Zabawki tekstylne oraz zabawki, które się zakłada lub do których się wchodzi, bada się pod kątem szybkości rozprzestrzeniania się płomienia. Typowe przypadki to maskotki, zestawy do przebierania i namioty do zabawy. Zmiana tkaniny lub długości włosia może zmienić wynik.
EN 71-3 w praktyce
Ta część mierzy, ile określonych pierwiastków może migrować z materiału, np. z farby zeskrobanej z zabawki drewnianej lub z kawałka masy plastycznej. Limity różnią się w zależności od rodzaju materiału: suchy i kruchy, płynny lub lepki oraz zeskrobywany. Każdy kolor i każdy materiał to osobny punkt badania, dlatego raporty EN 71-3 dla zabawek malowanych bywają długie.
EN 71-8 w praktyce
Huśtawki, zjeżdżalnie i bujaki do użytku domowego sprawdza się pod kątem stabilności, wytrzymałości, ryzyka uwięzienia i upadku. Produkty te wymagają też szczególnych ostrzeżeń i instrukcji montażu.
Jak przeczytać raport w dziesięć minut
Po otwarciu raportu warto sprawdzić kolejno:
- Zleceniodawca i producent. Czy fabryka wskazana w raporcie to ta, od której Państwo kupują, lub przynajmniej jest z nią wyraźnie powiązana?
- Laboratorium. Czy jest akredytowane? Logo i numer akredytacji zwykle znajdują się na pierwszej stronie.
- Opis produktu i zdjęcia. Ten sam model, rozmiar, kolory i materiały co w próbce? Raport dla misia 30 cm nie obejmuje misia 60 cm z innej tkaniny.
- Części i wydania. Które części EN 71 są wymienione i które wydanie każdej normy? Stare wydania mogą być nieaktualne.
- Klasyfikacja wiekowa. Czy zabawkę badano dla grupy wiekowej podanej na Państwa pudełku?
- Wyniki. Każdy punkt powinien mieć wynik pozytywny lub „nie dotyczy”. Warto szukać przypisów ograniczających zakres.
- Data. Im nowsza, tym lepiej. Jeśli produkt lub materiał zmienił się od tego czasu, raport może go już nie obejmować.
Typowe problemy, które widzimy
- Raport obejmuje serię z nazwy, ale zdjęcia pokazują tylko jeden produkt z niej.
- Raport obejmuje tylko EN 71-1, choć zabawka jest malowana lub tekstylna.
- Od czasu badania produkt zmienił kolor lub dostawcę farby.
- Klasyfikacja wiekowa na pudełku jest niższa niż badana.
- Dokument to certyfikat zbiorczy nieznanego podmiotu, a nie raport z badań.
Żadna z tych sytuacji nie oznacza automatycznie, że zabawka jest niebezpieczna. Oznacza jednak, że raport nie pokazuje tego, co powinien, i przed zakupem warto poprosić o więcej.
Kiedy potrzebne są nowe badania
Nowy projekt, maskotka na zamówienie, nowy kolor malowanej zabawki lub inny materiał zwykle wymagają nowych lub dodatkowych badań. Przy projektach na zamówienie i nowych projektach mówimy to wprost: jeśli dla projektu nie ma ważnego raportu, przed wysyłką organizujemy badania w akredytowanym laboratorium, na Państwa koszt, z ceną podaną z góry. Koszt zależy od zabawki i mających zastosowanie części EN 71. Ten czas trzeba uwzględnić w planie zamówienia, zwłaszcza przy świątecznym asortymencie pod własną marką. Na stronie maskotek na zamówienie wyjaśniamy, jak wpisuje się to w etap próbek.
EN 71 to nie wszystko
Dyrektywa obejmuje też wymagania chemiczne wykraczające poza EN 71-3, a REACH ogranicza substancje takie jak niektóre ftalany w plastikowych częściach zabawek i WWA w częściach z gumy i tworzyw. Jeśli wymaga tego materiał, prosimy producenta o deklaracje REACH lub raporty z badań. Etykiety, ostrzeżenia i adresy sprawdza się niezależnie od raportu. Nowe unijne rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa zabawek, przyjęte w 2025 r., po okresie przejściowym zastąpi dyrektywę, a my śledzimy to przejście.
Jak to robimy
Na życzenie dostarczamy zabawki z raportami z badań EN 71 producenta, a dokumenty sprawdzamy przed wysyłką. Jeśli kupują Państwo dla sieci lub marketplace’u, który wymaga raportów dla każdego produktu, prosimy poinformować nas na etapie wyceny, abyśmy zebrali je we właściwej formie. Więcej informacji na stronach bezpieczeństwa zabawek i kontroli jakości.
