Co oznacza oznakowanie CE na zabawce
Zgodnie z dyrektywą w sprawie bezpieczeństwa zabawek 2009/48/WE oznakowanie CE wskazuje, że producent ocenił zabawkę i deklaruje, że spełnia ona zasadnicze wymagania bezpieczeństwa. Nie jest to znak jakości i nie nadaje go żaden urząd. Umieszcza je producent i to on za nie odpowiada.
Dyrektywa obejmuje produkty zaprojektowane lub przeznaczone do zabawy przez dzieci w wieku poniżej 14 lat. Jeśli produkt jest zabawką, przed wprowadzeniem na rynek UE musi mieć oznakowanie CE. Jeśli nie jest zabawką, nie może nosić oznakowania CE dla zabawek „dla porządku”. Ta granica ma znaczenie w przypadku produktów takich jak plecaki dziecięce, portmonetki i dekoracje, do których wrócimy niżej.
Łańcuch za oznakowaniem
- Ocena bezpieczeństwa. Producent analizuje zagrożenia chemiczne, fizyczne, mechaniczne, elektryczne, związane z palnością, higieną i radioaktywnością, jakie może stwarzać zabawka, oraz sposób, w jaki dzieci będą prawdopodobnie jej używać.
- Ocena zgodności. Dla większości zabawek jest to wewnętrzna kontrola produkcji z wykorzystaniem norm zharmonizowanych, takich jak seria EN 71. Jeśli normy nie są stosowane w całości, potrzebne jest badanie typu UE przez jednostkę notyfikowaną.
- Dokumentacja techniczna. Zbiór dokumentów, który to potwierdza: opis, projekt i wytwarzanie, ocena bezpieczeństwa, raporty z badań, adresy miejsc produkcji.
- Deklaracja zgodności UE. Podpisane oświadczenie, że zabawka spełnia wymagania, ze wskazaniem zastosowanych norm.
- Oznakowanie CE i etykiety. Umieszczane na zabawce, etykiecie lub opakowaniu.
Producent przechowuje dokumentację techniczną i deklarację przez dziesięć lat od wprowadzenia zabawki do obrotu. Importer przechowuje kopię deklaracji przez ten sam okres i musi być w stanie udostępnić dokumentację techniczną organom na ich żądanie.
Co powinna zawierać deklaracja zgodności
Przydatna deklaracja jest konkretna. Należy sprawdzić, czy zawiera:
- jednoznaczną identyfikację zabawki: model, numer artykułu, partię lub typ, a najlepiej zdjęcie;
- nazwę i adres producenta;
- oświadczenie, że deklarację wydaje się na wyłączną odpowiedzialność producenta;
- przepisy, do których się odnosi – co najmniej dyrektywę w sprawie bezpieczeństwa zabawek, a w razie potrzeby inne;
- zastosowane normy zharmonizowane wraz z wydaniami, np. części EN 71;
- jeśli uczestniczyła jednostka notyfikowana – jej nazwę, numer i oznaczenie certyfikatu;
- miejsce, datę, imię i nazwisko oraz funkcję osoby podpisującej, a także podpis.
Deklaracje obejmujące „wszystkie nasze zabawki” lub wymieniające normy niemające związku z produktem to powód, by zapytać ponownie. Deklaracja powinna być dostępna w języku wymaganym przez kraj sprzedaży zabawki lub na ten język przetłumaczona.
Lista kontrolna importera
Zanim zabawka trafi na rynek, importer sprawdza, czy producent wywiązał się ze swoich obowiązków. Nasza robocza lista dla każdego produktu:
| Kontrola | Gdzie |
|---|---|
| Deklaracja zgodności odpowiada produktowi | Dokument |
| Raporty EN 71 obejmują mające zastosowanie części i właściwy produkt | Dokument |
| Oznakowanie CE jest widoczne, czytelne i nieusuwalne | Zabawka, etykieta lub opakowanie |
| Numer typu, partii lub numer seryjny umożliwia identyfikację | Zabawka lub opakowanie |
| Nazwa i adres pocztowy producenta | Zabawka lub opakowanie |
| Nazwa i adres pocztowy importera | Zabawka lub opakowanie |
| Klasyfikacja wiekowa i ostrzeżenia w języku kraju sprzedaży | Opakowanie, instrukcja |
| Instrukcja i informacje dotyczące bezpieczeństwa w tym języku | Ulotka lub opakowanie |
| Deklaracje REACH, jeśli wymaga ich materiał | Dokument |
Jeśli oznakowania CE na małej zabawce nie widać przez opakowanie, musi ono znaleźć się także na opakowaniu. W przypadku bardzo małych zabawek i zabawek sprzedawanych luzem informacje mogą być podane na etykiecie lub w dołączonym dokumencie; trzeba sprawdzić, czy faktycznie docierają do klienta końcowego.
Ostrzeżenia i etykiety
Ostrzeżenia muszą być dobrze widoczne i czytelne oraz umieszczone tak, aby kupujący zobaczył je przed zakupem, w miejscu podejmowania decyzji. Dlatego ostrzeżenia o wieku umieszcza się na zewnątrz pudełka, a nie w ulotce. Ostrzeżenia zaczynają się od słowa „Ostrzeżenie” lub jego odpowiednika w danym języku. Szczególne ostrzeżenia dotyczą niektórych rodzajów zabawek, np. zabawek nieprzeznaczonych dla dzieci poniżej 3 lat, zabawek aktywności ruchowej, zabawek do wody i zabawek w żywności. Omawiamy je w poradniku o klasyfikacji wiekowej i ostrzeżeniach.
Przy sprzedaży w kilku krajach warto od początku zaplanować wielojęzyczne pudełka lub naklejki. Naklejki umieszczone po imporcie są dopuszczalne, jeśli są trwałe i kompletne, ale kosztują czas.
Marka własna: kto jest producentem?
Kto umieszcza na zabawce własną nazwę lub znak towarowy, jest traktowany jako producent tej zabawki i przejmuje obowiązki producenta: deklarację na własne nazwisko, dostęp do dokumentacji technicznej i odpowiedzialność za oznakowanie CE. To punkt, który wiele marek przeocza, zaczynając od marki własnej. Pomagamy skompletować dokumentację na podstawie dokumentów fabryki i sprawdzamy etykiety oraz ostrzeżenia dla każdego kraju. Na stronie marki własnej pokazujemy, jak pracujemy.
Produkty na granicy
Nie każdy produkt dla dzieci jest zabawką. Plecak szkolny, portmonetka czy torba plażowa to zwykle produkt konsumencki objęty rozporządzeniem w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (UE) 2023/988, a nie zabawka. Pluszowy plecak lub pluszowa portmonetka zaprojektowane tak, by dzieci się nimi bawiły, mogą być zabawką. Sprawdzamy takie przypadki indywidualnie i odpowiednio je oznaczamy. Nigdy nie przedstawiamy zabawki jako produktu niebędącego zabawką, by ominąć przepisy, i nie sugerujemy usuwania ostrzeżenia ani klasyfikacji wiekowej.
Co dalej
W 2025 r. przyjęto nowe unijne rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa zabawek, które po okresie przejściowym zastąpi dyrektywę. Wprowadza ono m.in. cyfrowy paszport produktu i surowsze przepisy chemiczne. Śledzimy przejście na nowe rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa zabawek i będziemy aktualizować dokumenty oraz etykiety w miarę jego stosowania. Na razie powyższa lista kontrolna pozostaje podstawą każdego zamówienia.
Na życzenie dostarczamy zabawki z raportami z badań EN 71 producenta, a dokumenty sprawdzamy przed wysyłką. Pełne podejście opisujemy na stronie bezpieczeństwa zabawek.
